۱۴۰۴.۱۰.۲۹
انسان ها در آغاز تنها از گوشت، میوه و سبزیجات تغذیه می کردند و با غلات دارای گلوتن آشنا نبودند. حدود ۱۰ هزار سال پیش در هلال حاصل خیز، کشت گندم و جو آغاز شد و به تدریج زندگی شکارگری به کشاورزی و یکجانشینی تغییر یافت. بعد از کشت و استفاده از غلات، بدن بسیاری از انسان ها قادر به سازگاری با مصرف غلات شدند اما بدن برخی دیگر این کار را نکردند و کم کم بیماری سلیاک ظاهر شد. در این بیماری، سیستم ایمنی، گلوتن غلات را به عنوان دشمن تلقی کرده و با حمله به آن، باعث آسیب به روده و بروز مشکلاتی مانند کم خونی، نازایی، پوکی استخوان و حتی سرطان می شود، از همین رو به آن "بیماری هزار چهره" نیز می گویند.
شواهد باستانی نشان می دهد سلیاک سابقه دیرینه دارد، برای نمونه، بقایای یک زن رومی با نشانه هایی از عدم رشد و سوء تغذیه کشف شد که بررسی های بیشتر، وجود ژن های سلیاک در این فرد را نشان داد. نخستین توصیف علمی بیماری را آرتائوس یونانی در قرن دوم میلادی ارائه کرد. سپس دکتر ساموئل گی به ارتباط رژیم غذایی و سلیاک اشاره کرد. در اوایل قرن بیستم، دکتر سیدنی هاس با رژیم غذایی موز، برخی کودکان مبتلا به سلیاک را درمان کرد. چند سال بعد، دکتر ویلم دیک در جنگ جهانی دوم دریافت که قطع مصرف نان موجب بهبود بیماران می شود.
در قرن بیستم، نتایج مطالعات یک تیم پزشکی نشان داد که حذف گندم و چاودار از رژیم غذایی افراد مبتلا به سلیاک به بهبود آنها کمک می کند. بعدها گلوتن یا پروتئین موجود در گندم، جو و چاودار به عنوان عامل دقیق سلیاک معرفی شد. امروزه حدود یک درصد جمعیت جهان به سلیاک مبتلا هستند، اما بسیاری از آن بی خبرند. نبود آگاهی و تشخیص به موقع می تواند پیامدهای جبران ناپذیری بر سلامت داشته باشد.